“ขูดหินปูน” กับ “เกลารากฟัน” ต่างกันยังไง? เชื่อว่าหลายคนที่กำลังมีปัญหาเลือดออกตามไรฟันหรือเหงือกบวมอักเสบ อาจเริ่มไม่แน่ใจว่าตอนนี้สุขภาพช่องปากของตัวเองควรได้รับการรักษาแบบไหนกันแน่ บทความนี้จะพาทุกคนไปเช็กสุขภาพช่องปาก พร้อมทำความเข้าใจความแตกต่างของการรักษา เพื่อหยุดยั้งทุกปัญหาเหงือกอักเสบ กลิ่นปาก และฟันโยก ก่อนที่จะลุกลามจนถึงขั้นต้องสูญเสียฟันซี่สำคัญไป
ขูดหินปูน (Scaling) คืออะไร
การขูดหินปูน คือ การขจัดคราบจุลินทรีย์ คราบพลัค และเศษอาหารที่สะสมอยู่บนผิวฟัน ซอกฟัน รวมถึงใต้ขอบเหงือก ที่การแปรงฟันธรรมดาไม่สามารถทำความสะอาดออกได้ โดยทันตแพทย์จะใช้เครื่องมือขูดหินปูนความถี่สูง และเครื่องมือเฉพาะทางค่อยๆ สั่นกะเทาะเอาหินปูนที่แข็งตัวให้หลุดออก พร้อมทั้งขัดทำความสะอาดผิวฟันให้เรียบเนียน
เกลารากฟัน (Root Planing) คืออะไร
การเกลารากฟัน คือ หัตถการต่อเนื่องจากการขูดหินปูน โดยเป็นการทำความสะอาดลึกเข้าไปในร่องลึกปริทันต์ใต้ขอบเหงือก หรือลงลึกใต้เหงือก มักจะมีการ “ฉีดยาชา” ร่วมด้วย เพื่อขจัดคราบหินปูนที่สะสมหนาแน่น รวมถึงแบคทีเรียที่เคลือบรากฟันออกอย่างละเอียด ขจัดเนื้อเยื่ออักเสบ เพื่อการรักษาโรคปริทันต์ หรือ โรคเหงือกอักเสบรุนแรง
ความต่างของ เกลารากฟัน vs ขูดหินปูน
เปรียบเทียบให้ภาพง่ายๆ ขูดหินปูน คือการทำความสะอาดคราบพลัคสะสมจากเศษอาหารที่อยู่ “เหนือเหงือก” บนตัวฟันเพื่อป้องกันโรค ส่วนเกลารากฟัน คือการทำความสะอาดลงลึกไปยันรากฟัน “ใต้ขอบเหงือก” เพื่อรักษาโรคปริทันต์ หรือ โรครำมะนาด นั้นเอง
ข้อมูลเพิ่มเติ่ม : ปัญหาสุขภาพฟัน ของคนวัยทำงาน (คลิก)
ขั้นตอนการขูดหินปูน และเกลารากฟัน
1. ตรวจและประเมินอาการก่อนรักษา
ทันตแพทย์จะตรวจสุขภาพช่องปากเพื่อดูว่าเหงือกอักเสบอยู่ในระยะไหน จำเป็นที่ต้องเกลารากฟันไหม
2. ฉีดยาชาเพื่อลดความเจ็บปวด (ถ้าจำเป็น)
หากเหงือกอักเสบมากหรือรู้สึกเสียวฟันมาก ทันตแพทย์จะฉีดยาชาบริเวณนั้นก่อน เพื่อให้รักษาได้โดยไม่เจ็บ
3. เริ่มการขูดหินปูน และคราบพลัคใต้ขอบเหงือก
โดยใช้เครื่องมืออัลตราโซนิกร่วมกับเครื่องมือขูดด้วยมือ เพื่อเอาหินปูนและคราบแบคทีเรียที่สะสมลึกใต้ขอบเหงือกออกให้หมด
4. เกลาผิวรากฟันและทำความสะอาดใต้เหงือก
ทำความสะอาดลึกถึงใต้เหงือกเพื่อกำจัดคราบพลัคและแบคทีเรียอย่างหมด ในกรณีที่เหงือกอักเสบรุนแรง ทันตแพทย์อาจแบ่งการรักษาเป็นส่วน เพื่อให้เหงือกได้ค่อยๆ ฟื้นตัว
5. การใช้ยาปฏิชีวนะ (เฉพาะบุคคล)
ในรายที่จำเป็น คุณหมอจะใส่ยาปฏิชีวนะแบบเจลลงในร่องเหงือกโดยตรง หรือจ่ายยากินกลับบ้านเพิ่ม เพื่อช่วยกำจัดแบคทีเรียที่หลงเหลืออยู่ให้หมดจด
ข้อมูลเพิ่มเติ่ม : การรักษาทางทันตกรรม ที่สไมล์ ซิกเนเจอร์ (คลิก)
FAQ คำถามที่พบบ่อย : การเกลารากฟัน ขูดหินปูน
ก่อนเริ่มการรักษา ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ให้ก่อนเสมอ ระหว่างทำหัตถการอาจรู้สึกเสียวเล็กน้อยในบางจุด แต่ไม่ถึงขั้นเจ็บปวดจนทนไม่ได้
ปกติอาการจะทุเลาลงใน 3-7 วัน หากปวดสามารถทานยาประเภท พาราเซตามอล (Paracetamol) และ ไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ระงับอาการปวดได้ หรือ ใช้ยาสีฟันชนิดลดการเสียวฟัน ก็จะช่วยทำให้อาการค่อยๆ ดีขึ้นได้
ได้ แต่การรักษาให้หายขาดอาจต้องทำต่อเนื่องหลายครั้ง เนื่องจากเชื้อแบคทีเรียในร่องเหงือกอาจไม่หมดในครั้งเดียว ทันตแพทย์จะนัดติดตามอาการเป็นระยะ และอาจสั่งยาปฏิชีวนะร่วมด้วยเพื่อให้การรักษาได้ผลสมบูรณ์
จำนวนครั้งขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรคเหงือก หากอาการไม่มากอาจเสร็จในครั้งเดียว แต่หากอาการรุนแรงอาจต้องรักษาต่อเนื่องหลายครั้ง โดยทันตแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและวางแผนการรักษาที่เหมาะสมให้
มีส่วนช่วยให้ฟันกลับมาแน่นขึ้นได้ เพราะเมื่อเราทำความสะอาดและรักษาโรคเหงือกจนหายดีแล้ว เหงือกจะฟื้นตัวกลับมากอดรัดรอบตัวฟันได้แน่นขึ้นเหมือนเดิม แต่ในกรณีที่กระดูกรองรับรากฟันละลายไปค่อนข้างเยอะ ฟันอาจจะยังมีอาการโยกอยู่เล็กน้อย
สรุป
การเริ่มต้นดูแลสุขภาพช่องปากด้วยการขูดหินปูนทุก 6 เดือน จะช่วยหยุดยั้งการสะสมของเชื้อโรค ก่อนที่ปัญหาจะลุกลามบานปลายจนกลายเป็นโรคเหงือกอักเสบรุนแรงที่ต้องรักษาด้วยการเกลารากฟัน ดีกว่าการปล่อยให้เสียทั้งสุขภาพช่องปาก เสียเวลา และเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาที่สูงขึ้นในอนาคต
ปรึกษาจัดฟัน ก่อนใคร
ที่สไมล์ ซิกเนเจอร์ สาขาใกล้บ้านคุณ
โทร : 083 095 0218 หรือ Line ID : 
ขอบคุณข้อมูลจาก :
- การรักษาโรคปริทันต์อักเสบแบบเรื้อรังด้วย การขูดหินน้ำลายและเกลารากฟัน – chula.ac.th


